Znaki i certyfikaty, których warto szukać na opakowaniu

Przed zakupem czujnika dymu lub czadu upewnij się, że stawiasz na produkt, który spełnia normy bezpieczeństwa. W artykule przeczytasz, co oznaczają znaki i certyfikaty na opakowaniach. Poznaj kilka wskazówek, aby sięgnąć po odpowiedni model.

Unijny znak zgodności CE

Znak CE informuje, że produkt spełnia europejskie wymagania dotyczące bezpieczeństwa, zdrowia, ochrony środowiska oraz kompatybilności elektromagnetycznej.

Znak CE nie jest jednak wyróżnikiem jakości premium. To podstawowy warunek dopuszczenia produktu do obrotu na rynku europejskim. 

Norma EN 14604 dla czujników dymu

Na opakowaniu czujnika dymu powinna znaleźć się informacja o zgodności z EN 14604:2005/AC:2008. Ta europejska norma produktowa określa wymagania techniczne, metody badań oraz kryteria skuteczności działania czujników autonomicznych wykrywających dym.

Spełnienie normy oznacza, że czujnik jest przebadany pod kątem prawidłowej detekcji, głośności alarmu, odporności na warunki użytkowania oraz niezawodności. Jest to jeden z najważniejszych zapisów, jakie powinny znaleźć się na opakowaniu domowego czujnika dymu.

Norma PN-EN 50291 dla czujników czadu

Norma PN-EN 50291-1:2018-06+AC:2021-03  ma kluczowe znaczenie w przypadku czujników czadu. Określa ona wymagania dotyczące działania detektorów CO stosowanych w budynkach mieszkalnych. Najważniejsze z nich to:

• czułość wykrywania tlenku węgla,
• odporność na zmiany temperatury i wilgotności,
• trwałość urządzenia,
• ograniczenia ryzyka niepożądanych alarmów.

Uwaga! Jeśli kupujesz czujnik czadu do kampera, łodzi lub przyczepy kempingowej, zwróć uwagę, czy na opakowaniu jest oznaczenie EN 50291-2, które mówi, że ten czujnik jest dopuszczony do stosowania w pojazdach rekreacyjnych. 

Znak jakości Q – wyższy standard dla czujników dymu

Znak jakości Q dotyczy urządzeń, które spełniają rygorystyczne wymagania wytycznych vfdb 14-01.
Oznacza to wyższą trwałość, ograniczenie niepożądanych alarmów, podwyższoną odporność na warunki zewnętrzne oraz zastosowanie wbudowanej baterii o 10-letniej żywotności. Po tym czasie konstrukcja uniemożliwia eksploatację. Dla użytkownika to jasny sygnał, że czujnik przeszedł bardziej wymagające badania niż podstawowe minimum.

Logotypy niezależnych instytutów badawczych

Wiarygodny certyfikat powinien pochodzić od niezależnej jednostki badawczej. 

CNBOP-PIB Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowy Instytut Badawczy

• Główna polska instytucja badawcza i certyfikująca w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
• Stanowi jednostkę organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej.
• Przeprowadza niezależne testy czujników dymu zgodnie z normą EN 14604:2005/AC:2008  oraz weryfikuje zgodność urządzeń z krajowymi wymaganiami.

Kriwan Testzentrum – niezależny niemiecki ośrodek badawczy

VdS Schadenverhütung – niemiecki instytut certyfikacji i bezpieczeństwa pożarowego

• Specjalistyczne laboratorium, które testuje czujniki w realistycznych warunkach użytkowania.
• Instytut bada urządzenia zgodnie z normą EN 14604:2005/AC:2008 oraz własnymi protokołami jakości, kładąc nacisk na trwałość i zapobieganie niepożądanym alarmom. Jest także jedną z trzech jednostek na świecie uprawnionych do przyznawania znaku jakości „Q”.

• Jeden z najbardziej uznanych europejskich ośrodków certyfikujących urządzenia przeciwpożarowe i systemy bezpieczeństwa technicznego.
• Oprócz wymagań normy EN 14604:2005/AC:2008 stosuje się również zaostrzone wymagania opisane w wytycznych VdS 3131. Wytyczne te zostały opracowane wspólnie z niemieckim stowarzyszeniem vfdb i mają takie samo brzmienie jak dokument vfdb 14/1. Stanowią one podstawę badań i certyfikacji czujników dymu w zakresie podwyższonej niezawodności, jakości wykonania, czułości detekcji oraz odporności na niepożądane alarmy. 

BSI Kitemark – niezależne potwierdzenie jakości

BSI Kitemark to międzynarodowy certyfikat nadawany przez British Standards Institution.
W przypadku detektorów czadu potwierdza on zgodność z normą PN-EN 50291-1:2018-06+AC:2021-03, ale także wysoką jakość wykonania, trwałość oraz kontrolę procesu produkcji. 

Certyfikacja nie kończy się na jednorazowym badaniu produktu. Fabryki podlegają regularnym, niezależnym audytom, co zwiększa pewność, że kolejne partie urządzeń utrzymują ten sam standard.

Obecność takich oznaczeń na opakowaniu zwiększa zaufanie do produktu, ponieważ świadczy o tym, że urządzenie jest sprawdzone przez zewnętrznych ekspertów.

Znak budowlany B

Znak budowlany B potwierdza, że produkt spełnia wymagania polskiej normy PN-EN50291-1:2018+AC:2021 dla domowych detektorów tlenku węgla i posiada Krajową Deklarację Właściwości Użytkowych (KDWU). znak ten może zostać umieszczony na opakowaniu. Dopuszczalne jest również umieszczenie go jedynie na czujce.

Piktogramy użytkowe – małe znaki, ważne informacje

Na opakowaniu i obudowie czujnika znajdują się również oznaczenia, które nie są certyfikatami jakości, lecz mają duże znaczenie dla bezpiecznego użytkowania.

Kluczową kwestią jest piktogram  baterii. Zwróć uwagę, jak długo czujnik działa na jednym zasilaniu. Czujniki autonomiczne Ei Electronics są wyposażone w niewymienne baterie litowe o 10-letnim okresie żywotności, które eliminują konieczność ich wymiany przez cały czas korzystania z czujnika.

Ważna uwaga: Bądź czujny! Na opakowaniach niektórych urządzeń znajduje się bardzo widoczny piktogram z napisem „10 lat”. Należy to jednak uważnie odróżniać, ponieważ często określenie to dotyczy wyłącznie żywotności samego sensora lub całego urządzenia, a nie baterii. 

Natomiast przekreślony pędzel przypomina, że czujnika nie wolno malować. Farba może zatkać otwory wlotowe, utrudnić dostęp dymu lub gazu do sensora i trwale uszkodzić urządzenie.

Drugim ważnym symbolem jest Zielony Punkt. To europejski znak towarowy, który oznacza, że producent wsparł finansowo inicjatywę recyklingu opakowań w Europie. 

Data wymiany urządzenia

Z czasem starzeją się podzespoły, sensor traci swoje właściwości, a bateria zbliża się do końca żywotności. Po upływie wskazanego przez producenta terminu urządzenie należy wymienić w całości, nawet jeśli nie wygląda na uszkodzone i nadal reaguje na przycisk testowy.

Datę zakończenia eksploatacji, często opisaną jako „wymienić do” znajdziesz na urządzeniu.

Na co uważać przy zakupie?

Brak podstawowych oznaczeń, nieczytelne informacje na opakowaniu, podejrzanie niska cena lub brak danych o normie powinny wzbudzić ostrożność. W przypadku urządzeń odpowiedzialnych za bezpieczeństwo domowników nie warto ryzykować zakupu produktu bez potwierdzonej jakości.

Dobry czujnik powinien mieć jasno wskazaną zgodność z odpowiednią normą:
EN 14604:2005/AC:2008 dla czujnika dymu albo PN-EN 50291-1:2018-06+AC:2021-03 dla czujnika czadu. Natomiast logotypy niezależnych instytutów badawczych stanowią kolejny argument za wyborem danego modelu.

Przed zakupem sprawdź, czy producent lub importer udostępnia na stronie internetowej Deklarację Właściwości Użytkowych dla czujników dymu lub Krajową Deklarację Właściwości Użytkowych w przypadku czujników tlenku węgla – brak tych dokumentów powinien być sygnałem ostrzegawczym dla kupującego.